Aandelen van uw vennootschap: de ‘titre-finance’-regeling

De aandelen kunnen een eigen goed zijn van de echtgenoot wanneer hij de vennootschap heeft opgericht vóór het huwelijk of tijdens het huwelijk met eigen gelden. De aandelen van een vennootschap kunnen echter ook gemeenschappelijk zijn. Dit is zo wanneer de vennootschap door beide echtgenoten met gemeenschapsgelden werd opgericht en de aandelen 50/50 ingeschreven werden op naam van de echtgenoten. Tot slot is het ook mogelijk dat de vennootschap wel is opgericht met gemeenschapsgelden, maar de aandelen niet 50/50 zijn ingeschreven. Het merendeel van de aandelen, of zelfs alle aandelen, kunnen op naam van één van de echtgenoten staan. In dit laatste geval geldt de ‘titre-finance’-regeling.

In de ‘titre-finance’-regeling worden de rechten op de aandelen opgesplitst tussen titre en finance. De lidmaatschapsrechten, ook wel het titularisschap van de juridische eigendom van de aandelen (titre) genoemd, zijn eigen aan de echtgenoot op wiens naam ze staan ingeschreven. Met lidmaatschapsrechten wordt het recht bedoeld om als eigenaar van de aandelen te handelen. De vermogenswaarde van de aandelen (finance) komt echter toe aan de huwelijksgemeenschap, aangezien de aandelen met gemeenschapsgelden gefinancierd zijn. Wanneer een vennootschap is opgericht tijdens een huwelijk moet de echtgenoot op wiens naam de aandelen ingeschreven zijn, bewijzen dat diens aandelen gefinancierd zijn met zijn eigen gelden. Kan hij dit niet bewijzen dan zal er vermoed worden dat de aandelen gefinancierd zijn met gemeenschapsgelden. Hierdoor zal de vermogenswaarde (finance) in de huwelijksgemeenschap terecht komen.

Om te kunnen spreken van deze ‘titre-finance’-regeling moeten enkele voorwaarden voldaan zijn.

• Allereerst moeten de aandelen voor minstens de helft gefinancierd zijn met gelden uit de huwgemeenschap. Voor het deel dat gefinancierd is met eigen middelen is de huwgemeenschap een vergoeding verschuldigd aan het eigen vermogen na de ontbinding van het huwelijksvermogensstelsel.
• Daarnaast geldt de voorwaarde van beslotenheid of van gekwalificeerde beroepsuitoefening. De ‘titre–finance’-regeling geldt dus enkel voor aandelen in vennootschappen met een besloten karakter, dit wil zeggen dat er wettelijke of statutaire regels zijn of overeenkomsten tussen de vennoten die de vrije overdracht van aandelen beperken. De regeling is dus eveneens van toepassing op vennootschappen waarin enkel de echtgenoot-aandeelhouder zijn professionele activiteit als zaakvoerder of beheerder uitoefent.

Wat zijn de gevolgen van deze regeling? Aangezien de echtgenoot-aandeelhouder het recht heeft om als enige eigenaar van de aandelen op te treden, kan hij ook beschikken over die aandelen. Hij kan bijvoorbeeld de aandelen schenken. Het is niet nodig dat de schenking uitgaat van beide echtgenoten, omdat de aandelen behoren tot het eigen vermogen van de echtgenoot. Slechts de waarde van de aandelen is gemeenschappelijk. Bij echtscheiding of overlijden zal de ex-partner respectievelijk de langstlevende echtgenoot die geen recht heeft op de titre wel recht hebben op de helft van de vermogenswaarde.

Annelien Caels –juriste bij Pareto NV

26 juni 2024