Wanneer u uw enige en eigen woning of appartement in Vlaanderen wenst aan te kopen, kan u in aanmerking komen voor een verlaagd registratietarief van 3% i.p.v. 12%. Ook in Brussel en Wallonië kan u van een voordeel genieten bij de aankoop van uw enige en eigen woning, namelijk een abattement van respectievelijk € 200.000 of € 40.000. Op deze schijf van € 200.000 of € 40.000 bent u geen registratierechten verschuldigd. Om te kunnen genieten van dit fiscaal voordeel moet u in Vlaanderen in principe[1] binnen drie jaar na het verlijden van de notariële akte gedomicilieerd zijn op het adres van de aangekochte woning.
In Vlaanderen wordt dit niet bij wet bepaald. Vroeger was u verplicht uw domicilie minstens zes maanden aan te houden. Deze termijn wordt doorgaans nog steeds aangeraden om te voorkomen dat de fiscus u beticht van fiscaal misbruik en alsnog uw aankoop met 12% belast. Wanneer u in Vlaanderen niet binnen drie jaar in uw enige en eigen woning gaat wonen, zal u bijkomende registratierechten verschuldigd zijn tot 12%. Deze bijkomende registratierechten worden bovendien verhoogd met een boete van 20%. U koopt bijvoorbeeld een woning van € 300.000 aan het verlaagd tarief van 3% (u betaalt € 9.000 registratierechten). U voldoet na drie jaar echter niet aan de domicilievereiste waardoor u de registratierechten moet bijpassen tot 12%; u betaalt dus nog € 27.000 bij (€ 36.000 – € 9.000). Op deze € 27.000 betaalt u bovendien nog een boete van 20%, namelijk € 3.600. U dient in totaal dus € 21.600 te betalen omdat u niet binnen de drie jaar verhuisd bent.
In Brussel moet u uw domicilie gedurende vijf jaar aanhouden. Indien u toch binnen de vijf jaar verhuist, zal u het verkregen fiscaal voordeel terug moeten betalen in functie van de niet-verstreken jaren. Met andere woorden, u zal het fiscaal voordeel pro rata moeten terugbetalen. U koopt bijvoorbeeld in Brussel uw enige en eigen woning aan ter waarde van € 400.000. Op de eerste € 200.000 bent u geen registratierechten verschuldigd. Het fiscaal voordeel bedraagt dus € 200.000 x 12,5% = € 25.000. Wanneer u niet vijf jaar, maar slechts drie jaar gedomicilieerd bent op het adres van de aangekochte woning, zal u dus 2/5de van het verkregen fiscaal voordeel moeten terugbetalen (2/5de van € 25.000 bedraagt € 10.000). Wanneer u echter uw woning aankocht voor 1 april 2023 en u houdt uw domicilie niet aan, dan zal u de aanvullende rechten niet pro rata moeten terugbetalen maar volledig.
In Wallonië zal u drie jaar uw domicilie moeten aanhouden. Indien u binnen drie jaar alsnog verhuist, zal u net als in Vlaanderen uw voordeel verliezen en volledig moeten terugbetalen.
In de drie gewesten kan u proberen te bewijzen dat u niet hebt voldaan aan de domicilievereiste door overmacht. Denk aan een ziekte, een ernstig ongeval, een verhuis naar het buitenland voor uw werk, een echtscheiding etc. Indien u in uw verweer slaagt, zal u noch aanvullende rechten noch een boete verschuldigd zijn.
Let wel op, naast deze domicilievereiste bestaan er ook nog andere voorwaarden waaraan u moet voldoen. Zo mag u bijvoorbeeld geen andere woning volledig en in volle eigendom bezitten, geldt het fiscaal voordeel enkel voor particulieren, moet de woning bestemd zijn voor niet-professionele doeleinden etc. In Brussel kan u daarenboven enkel genieten van het abattement als de aankoopprijs en kosten niet meer dan € 600.000 bedraagt. In Wallonië daarentegen ligt de limiet op € 350.000; hierna zal in Wallonië het abattement degressief dalen voor woningen tussen € 350.000 en € 500.000, boven € 500.000 bedraagt het abattement tot slot nog maar € 20.000.
[1] Hier bestaan uitzonderingen op; bijvoorbeeld wanneer u uw woning in Vlaanderen ingrijpend energetisch renoveert, bedraagt de termijn zes jaar (voor aankoopaktes verleden tot en met 31 december 2021 was dit vijf jaar).
Sofie Reyniers – juriste bij Pareto NV
24 juni 2024
Een interne meerwaarde ontstaat wanneer u aandelen van uw eigen vennootschap verkoopt aan of inbrengt in een andere vennootschap die u zelf (mee) controleert, al dan niet samen met familieleden tot de tweede graad of die van uw echtgenoot.
Steeds meer mensen vragen zich af of een overstap van het werknemersstatuut naar een zelfstandigenstatuut interessant is. Beide statuten hebben hun eigen juridische, fiscale en sociale regels. Welke keuze het best bij u past, hangt af van uw persoonlijke situatie, uw professionele ambities en de mate waarin u bereid bent risico’s te nemen.
De gezinswoning is voor veel mensen niet alleen een thuis, maar ook een belangrijk onderdeel van hun vermogen. De mate van bescherming is echter niet voor iedereen gelijk en hangt af van verschillende factoren, waaronder de samenlevingsvorm. Ook de manier waarop de woning wordt aangehouden, bijvoorbeeld via een vennootschap, kan de bescherming wijzigen. Hoe goed is uw partner eigenlijk beschermd wanneer het de gezinswoning betreft?
