Schenking aan een kind dat in Frankrijk woont: waarop moet men letten?
Een schenking aan een kind dat fiscaal inwoner is van Frankrijk kan, bij gebrek aan voorafgaande planning, een goede intentie doen uitmonden in een onaangename fiscale verrassing in Frankrijk.
Grensoverschrijdende vermogensplanning vergt vandaag dan ook verhoogde waakzaamheid en een grondige voorafgaande analyse.
Steeds meer Belgische families worden geconfronteerd met een vraag die op het eerste gezicht eenvoudig lijkt, maar in de praktijk bijzonder complex is: hoe kan men vermogen overdragen aan een kind dat fiscaal inwoner van Frankrijk is geworden, zonder geconfronteerd te worden met een onverwachte belastingheffing?
Wanneer een ouder fiscaal inwoner van België is, is een roerende schenking in principe niet onderworpen aan een registratieverplichting in België. Het voornaamste risico situeert zich dan bij de Belgische erfbelasting, die verschuldigd kan zijn indien de schenker binnen vijf jaar overlijdt. De situatie wordt complexer wanneer de begunstigde fiscaal inwoner van Frankrijk is, aangezien Frankrijk in beginsel het recht opeist om de schenking te belasten.
Het Franse Code général des impôts voorziet evenwel in een belangrijke uitzondering. Artikel 750 ter sluit schenkingen uit van Franse schenkbelasting wanneer de begunstigde in de tien jaren voorafgaand aan de schenking minstens zes jaar in Frankrijk heeft verbleven. Deze regel maakt het vandaag mogelijk voor Belgische ouders om vermogen over te dragen aan kinderen die zich recent in Frankrijk hebben gevestigd, zonder Franse schenkbelasting.
Deze uitzondering behoort echter tot de bepalingen die het Franse wetsontwerp inzake financiën wou afschaffen. De Commissie voor Financiën van de Franse Assemblee nationale had immers een amendement aangenomen dat de vrijstelling zou opheffen voor schenkingen aan personen die minder dan zes jaar in Frankrijk verblijven. De Franse regering heeft dit amendement echter buiten de begrotingswet gehouden, die werd voorgelegd via het mechanisme van artikel 49, lid 3 van de Franse Grondwet.
Een ander, vaak onderschat aspect verdient bijzondere aandacht. In het Franse fiscale recht geldt niet de datum van de effectieve overdracht als schenkingsdatum, maar wel de datum waarop de schenking aan de fiscale administratie wordt bekendgemaakt. Een laattijdig aangegeven schenking kan dus onder een ander fiscaal regime vallen, bijvoorbeeld wanneer de begunstigde intussen van fiscale woonplaats is veranderd.
Het Franse recht voorziet weliswaar nog steeds in verzachtende mechanismen, zoals de vrijstelling van 100.000 euro per ouder en per kind, hernieuwbaar om de vijftien jaar. In bepaalde familiale coniguraties kunnen schenkingen met een verplichting tot inbreng in de nalatenschap bovendien toelaten om de vermogensoverdracht te organiseren zonder in principe Franse belastingheffing. Dergelijke oplossingen vergen echter een zeer zorgvuldige voorafgaande planning.
Bij een schenking aan een kind dat fiscaal inwoner is van Frankrijk vergt grensoverschrijdende planning bijzondere waakzaamheid. De combinatie van de Belgische en Franse regels, het belang van de termijnen en mogelijke wetswijzigingen kunnen immers snel leiden tot een onverwachte belastingheffing. In die context zijn een tijdige anticipatie en een voorafgaande analyse van het toepasselijke kader essentieel om de overdracht veilig te stellen en ongewenste fiscale gevolgen te vermijden.
Thomas Roelands, Manager – Tax and Legal Advisory, Pareto